Punt Uit – door Frank van der Hoeven

Twee jaar geleden is het nu. We werkten op de faculteit tot tien uur ‘s avonds door om de BTA-screening* voor elkaar te boksen. BG WEST 550 stond vol dozen met boeken die door de controlerende faculteit waren opgevraagd. Stapels tijdschriften en kopieën van colofons lagen uitgespreid over onze tafels.
Onderzoekers die in de titel van hun publicatie de wens uitten om indiaan te worden waren de klos. Dat was net als met een kapotte spijkerbroek door de douane lopen met coke in je portemonnee. Je werd er uitgepikt. En dan bleek je wetenschappelijk boek geen boek maar een mooie poster met een toffe CD. Daar konden ze dan niet eens om lachen bij Aerospace Engineering: je werk werd afgekeurd! De rector deed een paar dagen later iets curieus. Hij blies het hele BTA-circus af. Geen BTA-punten meer. BTA-leden kregen een nette brief waarin ze werden bedankt voor hun diensten. Het was wel even wennen. Ik herinner me nog de vraag: “Oké, er is geen BTA-systeem meer, maar wat gebeurt er dan met de BTA-punten?” Tja, wat doe je met Joegoslavische dinars in Mostar, of met Nederlandse guldens na de invoering van de euro? Die stop je misschien in een potje om er af en toe weemoedig naar te kijken, maar betalen kan je er niet meer mee. Het BTA-systeem was kafkaësk en pervers. Onderzoekers calculeerden aan de hand van een lijst virtuele punten. De kelder van Bouwkunde staat nog vol met het product daarvan: talloze onuitgepakte dozen met boeken die niemand ooit meer zal lezen, maar wel hun punten hebben opgeleverd. Uitgevers protesteerden niet, die leefden deels van het geld dat wij betaalden voor die boeken.
Maar als het goed is, schrijf je boeken en artikelen omdat je met je onderzoek iets gevonden of ontdekt hebt en je dat graag wil delen met het publiek, met de praktijk of met andere onderzoekers. De ene keer doe je dat in de krant of op een blog, de andere keer in een vaktijdschrift of in een goed vormgegeven boek, en tenslotte ook in een gereviewde boekenreeks of een geïndexeerde journal. Wanneer we dat dan in gelijke mate doen, van alles ongeveer evenveel, dan kunnen we al die publicaties even belangrijk gaan vinden. Dan worden vindbaarheid, beschikbaarheid, en toegankelijkheid belangrijker dan een ranking in de vorm van lijstjes en punten.

Frank van der Hoeven